Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λογοκρισίας στο Διαδίκτυο καθιερώθηκε το 2009 με πρωτοβουλία της δημοσιογραφικής οργάνωσης Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF), η οποία έχει έδρα τη Γαλλία και δραστηριοποιείται στην προάσπιση της ελευθερίας της έκφρασης.
Η ημέρα τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Μαρτίου, με στόχο να αναδειχθεί το ζήτημα της διαδικτυακής λογοκρισίας και να υπενθυμίσει ότι σε αρκετές χώρες η πρόσβαση των πολιτών στην ενημέρωση και την ελεύθερη έκφραση εξακολουθεί να περιορίζεται.
Τι είναι η λογοκρισία στο διαδίκτυο
Ως λογοκρισία στο διαδίκτυο ορίζεται ο περιορισμός ή η παρεμπόδιση της πρόσβασης σε πληροφορίες, ειδήσεις και απόψεις που δημοσιεύονται στο internet. Οι περιορισμοί αυτοί επιβάλλονται είτε από κρατικές αρχές είτε από ιδιωτικούς φορείς και εφαρμόζονται μέσω παρόχων ή διαχειριστών περιεχομένου.
Λογοκρισία μπορεί να θεωρηθεί και η απαγόρευση πρόσβασης σε ήδη δημοσιευμένο υλικό, όπως άρθρα, τηλεοπτικές ή διαδικτυακές εκπομπές και δημόσιες ομιλίες.
Η έκταση των περιορισμών διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Στις περισσότερες δημοκρατίες οι περιορισμοί είναι περιορισμένοι, ενώ σε ορισμένα κράτη η πρόσβαση σε ειδήσεις και η δημόσια συζήτηση στο διαδίκτυο ελέγχονται αυστηρά.
Πότε αυξάνεται η διαδικτυακή λογοκρισία
Σε αρκετές περιπτώσεις, η λογοκρισία εντείνεται σε περιόδους πολιτικών ή κοινωνικών εξελίξεων, όπως εκλογές, διαδηλώσεις ή κοινωνικές αναταραχές. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε η περίοδος της Αραβική Άνοιξη, όταν σε αρκετές χώρες επιβλήθηκαν αυστηρότεροι περιορισμοί στο διαδίκτυο.
Συχνά οι περιορισμοί σχετίζονται επίσης με ζητήματα όπως τα πνευματικά δικαιώματα, η δυσφήμιση, η διαδικτυακή παρενόχληση ή η διακίνηση ακατάλληλου περιεχομένου.
Οι κρατικές αρχές χρησιμοποιούν διάφορα τεχνολογικά εργαλεία για τον έλεγχο της πρόσβασης σε ιστοσελίδες, ενώ οργανώσεις και εταιρείες τεχνολογίας προσπαθούν να αναπτύξουν μεθόδους παράκαμψης αυτών των περιορισμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της GlobalWebIndex, περισσότεροι από 400 εκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως χρησιμοποιούν εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) είτε για να παρακάμψουν περιορισμούς είτε για να ενισχύσουν την ιδιωτικότητα των δεδομένων τους.
Οι «Εχθροί του Διαδικτύου»
Κάθε χρόνο οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα δημοσιεύουν λίστα με τις χώρες που χαρακτηρίζονται «Εχθροί του Διαδικτύου», λόγω των αυστηρών περιορισμών στην ελευθερία της έκφρασης.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται συχνά η Κίνα — γνωστή για το λεγόμενο «Great Firewall» — καθώς και η Βόρεια Κορέα, το Ιράν, η Συρία, το Βιετνάμ και η Ρωσία.
