Άνοια: Οι παθήσεις που σύμφωνα με μελέτες συνδέονται με εκατομμύρια περιστατικά

Ο τακτικός καθαρισμός των δοντιών ίσως είναι πιο σημαντικός απ’ όσο φαίνεται, όχι μόνο για τη στοματική υγεία αλλά και για τον εγκέφαλο. Αντίστοιχα, ένας απλός έλεγχος ακοής μπορεί να αποτελέσει μέτρο πρόληψης για την άνοια.

Παρότι ακούγεται παράδοξο, όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι παθήσεις που αφορούν τα ούλα, το ήπαρ, την ακοή και άλλα σημεία του σώματος μπορεί να σχετίζονται πιο άμεσα με τη γνωστική υγεία απ’ όσο πιστεύαμε.

Παράγοντες όπως η άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και ο επαρκής ύπνος θεωρούνται εδώ και καιρό βασικοί για την υγεία του εγκεφάλου. Παράλληλα, είναι γνωστό ότι καταστάσεις όπως η υπέρταση και ο διαβήτης συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε μια συνολική εκτίμηση για το πόσο για το πόσο μεγάλο είναι το μερίδιο της άνοιας που μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις άλλων οργάνων και συστημάτων, από το στόμα και το ήπαρ μέχρι τις αρθρώσεις.

Για να αποτυπωθεί πιο καθαρά αυτή η σχέση, πραγματοποιήθηκε μια μεγάλη ανάλυση, στην οποία εξετάστηκαν στοιχεία από πάνω από 200 μελέτες. Στόχος των ερευνητών ήταν να προσδιορίσουν ποιες ασθένειες εκτός εγκεφάλου συνδέονται συχνότερα με την άνοια και πόσο συμβάλλουν συνολικά στα περιστατικά παγκοσμίως.

Συνδέοντας το σώμα με τον εγκέφαλο
Στο Πανεπιστήμιο Sun Yat-sen, επιστήμονες πραγματοποίησαν συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, εξετάζοντας 26 ασθένειες που επηρεάζουν μέρη του σώματος εκτός του εγκεφάλου και τη σχέση τους με την άνοια.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από τη μελέτη Global Burden of Disease και τη UK Biobank, με τους ερευνητές να εξετάζουν τις τάσεις ανά ηλικιακή ομάδα, φύλο και περιοχή, από το 1990 έως το 2021.

Το στοιχείο που ξεχώρισε ήταν η προσέγγιση της έρευνας: υπολογίστηκε το «population attributable fraction», δηλαδή το ποσοστό των περιστατικών άνοιας που μπορεί να συνδέεται στατιστικά με κάθε πάθηση, προσφέροντας πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη σημασία τους σε επίπεδο δημόσιας υγείας.

Περίπου 33% των περιστατικών άνοιας σχετίζεται με περιφερικές παθήσεις

Η ανάλυση έδειξε ότι 16 ασθένειες που επηρεάζουν όργανα και συστήματα εκτός εγκεφάλου μπορεί να συνδέονται με το ένα τρίτο των περιστατικών άνοιας παγκοσμίως, δηλαδή με περίπου 18,8 εκατομμύρια ανθρώπους.

Μεταξύ των πιο σημαντικών παραγόντων περιλαμβάνονται συχνές παθήσεις: η νόσος των ούλων αντιστοιχεί σε περίπου 6% της επιβάρυνσης, οι χρόνιες ηπατικές νόσοι σε 5,5%, η απώλεια ακοής σε σχεδόν 5%, ενώ η απώλεια όρασης και ο διαβήτης τύπου 2 συνδέονται έκαστος με περίπου 4%.

Στη λίστα περιλαμβάνονταν ακόμη η χρόνια νεφρική νόσος, η οστεοαρθρίτιδα, το εγκεφαλικό επεισόδιο, η ισχαιμική καρδιοπάθεια, η ΧΑΠ, το άσθμα, η κολπική μαρμαρυγή, το έκζεμα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι πολλές από αυτές τις παθήσεις είναι ιδιαίτερα συχνές και, σε αρκετές περιπτώσεις, μπορούν να αντιμετωπιστούν ή να ελεγχθούν αποτελεσματικά.

Τι σημαίνει αυτό για την υγεία σου